محمد على شاه آبادى ( مترجم : زاهد ويسى )
413
رشحات البحار ( فارسى )
تحقيق دراينباره نيز اين است كه تعبير به كلمه « لا » قوىترين شاهدى است كه نشان مىدهد « ضالين » از اخيار ( نيكان ) است ؛ زيرا وقتى كه مىگويى : من به خانه دشمنم و دوستم نمىروم . دلالت مىكند كه از لحاظ شر بودن ، رفتن به خانه دوست مانند رفتن به خانه دشمن نيست . بااينحال بنابه حكمتى ، به خانه دوست نمىروم . بنابراين كلمه « لا » دلالت مىكند كه ضالين ، با اينكه از جمله هدايتيافتگانند ، بااينحال مىخواهم كه از زمره انان نباشم و در همان حالت فنا بمانم بلكه خواستار بقاى بعد از فنا هستم و اين كمال تام و مقام انعام است . و لا حول و لا قوة الا باللّه ذى الجلال و الاكرام . تحقيق درباره مراتب انسان بايد دانست كه انسان داراى ظهر و بطن است . ظهر وى بخش هويدا و جسد وى است و ساير بخشهاى ديگر ، بطن او به شمار مىروند كه هفت مورد هستند و به انها « لطائف هفتگانه » مىگويند و عبارتند از : نفس ، عقل ، قلب ، روح ، سر ، خفى ، و اخفى . بطن يكم [ مرتبه حس و نفس انسان ] اولين بطن ، مرتبه حس و نفس انسان است كه به زندگى دنيوى و زينتهاى ان نظر دارد ؛ زينتهايى كه در اين فرمايش خداوند متعال نام برده شدهاند : زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ ذلِكَ مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ « 1 » مقتضاى اين امر نيز افتادن به چراگاه بهايم و جاودانه شدن در ان و روان شدن در پى ان متناسب با قدرت و كشش ان است . زبان ( حال ) چنين فردى اين است :
--> ( 1 ) . آل عمران ( 3 ) : 14 .